Gratificatie: arbeidsvoorwaarde of discretionaire beloning?
Is een gratificatieregeling waarin een werkgever de bevoegdheid heeft jaarlijks een gratificatie toe te kennen een arbeidsvoorwaarde waaraan een werknemer rechten kan ontlenen? Deze vraag is niet altijd eenvoudig te beantwoorden.
Wat was het geval? In de arbeidsovereenkomst is opgenomen dat de werkgever ieder jaar in de maand december, na overleg met de OR, beslist of er een gratificatie zal worden uitgekeerd en zo ja, voor welk percentage. Het begrip ‘arbeidsvoorwaarde’ kan worden omschreven als een afspraak waarmee werkgever en werknemer hebben beoogd rechten en verplichtingen aan te gaan.
Verworven recht
Door de positieve bedrijfsresultaten van de werkgever heeft de
werknemer jarenlang een gratificatie ontvangen. In 2009 is de
werkgever echter verliesgevend, zodat er geen gratificatie wordt
uitbetaald. De werknemer stelt zich op het standpunt dat er sprake
is van een arbeidsvoorwaarde die de werkgever niet eenzijdig kan
wijzigen en vordert alsnog uitbetaling van de gratificatie. De
werkgever is van mening dat de gratificatie geen verworven recht
is, maar afhankelijk van de beslissingsbevoegdheid van de
directie.
Toekenning gratificatie na overleg OR
Omdat er uitdrukkelijk een voorbehoud over het uitkeren van de
gratificatie is gemaakt kan deze volgens de kantonrechter niet als
arbeidsvoorwaarde worden beschouwd. Jaarlijks heeft de directie
overleg gehad met de OR, waarna de beslissing over de toekenning
van de gratificatie werd genomen. Vanwege deze discretionaire
bevoegdheid kon en mocht de werknemer niet verwachten dat er sprake
was van een arbeidsvoorwaarde. De vordering van de werknemer wordt
afgewezen.
Tip
Het jaarlijks uitkeren van een bonus, gratificatie of ander
variabel loon kan al snel leiden tot een verworven recht als ten
aanzien van de toekenning daarvan niet uitdrukkelijk een voorbehoud
is gemaakt. Stel een variabele beloningsregeling dus altijd
zorgvuldig op.
Kantonrechter Dordrecht, 19 augustus 2010, LJN: BN4773
088 - 400 8 400